Moederbord kiezen voor je gaming-PC: waar let je op?

Het moederbord is het saaiste onderdeel van een gaming-PC en tegelijk het onderdeel dat bepaalt wat je over drie jaar nog kunt. Het maakt je games niet sneller, maar een verkeerde keuze kost je later wel geld. Dit is waar je op let.

Eerst het socket, dan de rest

Het socket is de aansluiting waar je processor in past, en die moet exact kloppen. AMD en Intel gebruiken verschillende sockets, en binnen elk merk verschillen ze per generatie.

Kijk daarbij ook of het moederbord jouw specifieke processor ondersteunt. Soms is daar een BIOS-update voor nodig — vervelend als je die update alleen kunt uitvoeren met een processor die je nog niet hebt. Sommige borden kunnen het BIOS bijwerken zonder processor; dat is een prettige eigenschap.

De chipset bepaalt wat je mag

Elk merk heeft een reeks chipsets, van instap tot high-end. Grofweg bepaalt de chipset:

• Of je de processor mag overklokken.
• Hoeveel snelle M.2-sleuven en USB-poorten je krijgt.
• Welke geheugensnelheden goed ondersteund worden.
• Hoeveel PCIe-lanes er beschikbaar zijn en van welke generatie.

Voor de meeste gamers is een middenklasse-chipset ruim voldoende. Je betaalt bij de topmodellen vooral voor overklokruimte en extra aansluitingen die je waarschijnlijk niet gebruikt.

Formaat: ATX, micro-ATX of mini-ITX

• ATX is het standaardformaat: de meeste sleuven en aansluitingen, en de meeste ruimte om te werken.
• Micro-ATX is compacter en goedkoper, met wat minder uitbreidingssleuven. Voor de meeste gaming-PC's prima.
• Mini-ITX is klein en duur, met beperkte uitbreidingsmogelijkheden. Alleen kiezen als de omvang van je PC echt telt.

Controleer altijd of het formaat past bij je behuizing — en of je videokaart erin past. Moderne kaarten zijn lang en dik.

Geheugensleuven en snelheden

Vier sleuven zijn prettig, maar in de praktijk werk je het beste met twee reepjes in de juiste sleuven (dual channel). Kijk in de handleiding welke twee dat zijn — dat scheelt merkbaar in games.

Controleer ook welke geheugensnelheden het bord officieel ondersteunt en of EXPO of XMP goed werkt. Meer daarover in hoeveel RAM je nodig hebt om te gamen.

M.2-sleuven: kijk verder dan het aantal

Twee dingen die mensen verrassen als ze later opslag bijprikken:

• Sommige M.2-sleuven delen bandbreedte met SATA-poorten. Zet je er een SSD in, dan vallen er SATA-poorten uit.
• Niet elke sleuf draait op dezelfde snelheid. De bovenste is meestal de snelste; die wil je voor je systeemschijf.

Weet dus vooraf hoeveel schijven je wilt en lees de handleiding erop na.

Aansluitingen die je later dankbaar bent

• USB-poorten: tel ze en kijk of er een moderne USB-C bij zit. Muis, toetsenbord, headset, camera, telefoon — het loopt sneller vol dan je denkt.
• Netwerk: een 2,5 Gbit-poort is inmiddels normaal. Belangrijker voor gamen is dat je een kabel gebruikt — zie ping verlagen.
• Wifi en Bluetooth: handig voor controllers en headsets, ook als je bekabeld speelt.
• Ventilatoraansluitingen: tel of er genoeg zijn voor alle ventilatoren die je kwijt wilt.

Waar je geld aan verspilt

Moederborden worden verkocht met veel dat er indrukwekkend uitziet en weinig doet voor je framerate: verlichting, koelplaten met agressieve vormgeving, geluidschips die je nauwelijks hoort als je een headset gebruikt.

Een moederbord maakt je games niet sneller. Het moet betrouwbaar zijn, je onderdelen fatsoenlijk van stroom voorzien en de aansluitingen hebben die je nodig hebt. Wat je hier bespaart, doet in je videokaart meer.

Kort samengevat

• Socket en processorondersteuning eerst — controleer ook of er een BIOS-update nodig is.
• Middenklasse-chipset volstaat voor de meeste gamers.
• Let op formaat, geheugensleuven en welke M.2-sleuf de snelste is.
• Tel je USB- en ventilatoraansluitingen voordat je bestelt.
• Betaal niet voor verlichting en koelplaten — dat levert geen frames op.

Bij onze systemen is deze afweging al gemaakt, afgestemd op de rest van de configuratie. Vragen over een specifieke combinatie? Laat het ons weten.